Wat zijn aambeien?

Ongeveer de helft van de bevolking heeft weleens last van aambeien. Toch is dit voor veel mensen nog steeds een moeilijk bespreekbaar onderwerp.

Aambeien zijn eigenlijk een soort spataderen. Ze zitten alleen op een vervelende plaats: binnen de sluitspier van de anus. Het zijn uitgezakte zwellichamen bij de anus. Een zwellichaam is een sponsachtig netwerk van bloedvaatjes, bedekt door een dun laagje slijmvlies.
Soms zijn de aambeien zo gezwollen dat ze naar buiten puilen. Het doet pijn, vooral tijdens en na de stoelgang. Soms bloeden of ontsteken ze.

Aambeien ontstaan bijvoorbeeld als u hard perst (bij verstopping). Ook door veel zitten, weinig bewegen, het uitstellen van toiletbezoek en overgewicht kunt u aambeien krijgen. Ten slotte ontstaan aambeien vaak tijdens een zwangerschap of bevalling (persen).

Aambeien zijn niet gevaarlijk.

Behandeling van aambeien

U past bij aambeien eerst uw voeding aan. Blijft u toch last houden van aambeien, dan zijn deze behandelingen mogelijk:

• Er zijn middelen tegen pijn en jeuk, bijvoorbeeld crèmes en zetpillen. Hierdoor verminderen de klachten, maar de aambeien zelf verdwijnen er niet door.
• De arts kan uitgezakte zwellichamen terugbrengen op hun oorspronkelijke plaats. Dit gebeurt meestal met de bandingmethode. Eerst verdooft de arts de te behandelen plaats met een gel. Daarna snoert zij het overtollige slijmvlies met een rubberbandje af en trekt het wat op. Na zeven tot tien dagen sterft het afgebonden slijmvlies af. Het komt tijdens de stoelgang met het rubberbandje uit het lichaam.
• De arts kan de aambeien weghalen door een injectie met een chemische stof. Deze stof sluit de bloedtoevoer naar de aambeien af. De aambei slinkt op den duur. Deze behandeling heet sclerotherapie.
• Een andere methode is de PPH-methode. Bij een PPH haalt de chirurg het verzakte slijmvlies boven de aambeien weg. Daarna brengt zij de aambeien terug naar hun oorspronkelijke plaats. Binnen vier tot zes weken slinken de aambeien weer tot hun normale grootte. Een PPH gebeurt met een ruggenprik of een lichte narcose.

Deze behandelingen zijn poliklinisch, alleen bij een behandeling met de PPH-methode moet u misschien een nachtje in het ziekenhuis blijven. De ingrepen duren een kwartier tot een half uur.
Bij ongeveer de helft van de mensen is het resultaat al na de eerste behandeling goed. Voor anderen is een tweede of derde behandeling nodig. Een combinatie van deze behandelingen kan ook.

Hoe kunt u aambeien voorkomen?

Er zijn enkele dingen die u zelf kunt doen om aambeien te voorkomen:

• Zorg voor voldoende voedingsvezels in uw eten. Zemelen helpen het beste. U kunt zemelen kopen bij de drogist en bijvoorbeeld door de yoghurt doen. Een vezelrijke voeding bevat ongeveer 30 gram vezels per dag.
• Stel de stoelgang niet uit als u aandrang hebt. De ontlasting wordt dan dikker en u krijgt meer last van verstopping.
• Pers niet lang. 
• Drink veel water, zo'n twee liter per dag.
• Zorg voor een goede hygiëne. Gebruik geen toiletpapier maar koud/lauw water zonder zeep, of vochtige ongeparfumeerde tissues. Droog de huid rond de anus goed af met een dunne, schone doek. Als u regelmatig een warm zitbad neemt, dan kan de anus zich beter ontspannen. Dit helpt ook tegen klachten als branderigheid, pijn, jeuk en uitslag.
• Probeer wat af te vallen als u te zwaar bent.
• Gebruik niet te veel koffie, thee, koolzuurhoudende dranken en suiker. Deze stoffen prikkelen de anus. Daardoor krijgt u jeuk en eczeem.