Wat is colitis ulcerosa?

Colitis ulcerosa is een darmziekte. Bij deze ziekte ontsteekt de dikke darm. Meestal begint de ontsteking in de endeldarm (vlak boven de anus) en breidt zich dan uit naar de rest van de dikke darm. De dikke darm is soms helemaal aangetast. In het slijmvlies van de darm kunnen zweren ontstaan.
Colitis ulcerosa is chronisch; de ontstekingen komen regelmatig terug.

De ziekte heeft soms ernstige gevolgen. Bij een zeer ernstige ontsteking bestaat levensgevaar.

Colitis ulcerosa is een auto-immuunziekte.

De aandoening komt relatief vaak voor bij mensen met de ziekte van Bechterew, een vorm van reuma. Soms komt de ziekte voor in combinatie met een chronische oogontsteking (uveïtis).

In Nederland hebben ongeveer 30.000 mensen colitis ulcerosa. De meeste mensen ontdekken de ziekte tussen hun 10e en 40e levensjaar.

Colitis ulcerosa lijkt veel op een andere ziekte waarbij de darmen ontstoken zijn: de ziekte van Crohn. Een verschil is dat de zweren bij colitis ulcerosa meestal oppervlakkig zijn, terwijl die bij Crohn zo diep kunnen zijn dat de darmwand ook aan de buitenkant beschadigd raakt. Ook de plaats van de ontstekingen verschilt. Bij Crohn kunnen de zweren in het hele spijsverteringskanaal zitten, bij colitis ulcerosa alleen in de dikke darm.
Beide ziekten vallen onder de verzamelnaam IBD. Dit is een afkorting van de Engelse naam inflammatory bowel disease (ontstekingsziekte van de darm).

Behandeling van colitis ulcerosa

Medicijnen
Tegen colitis ulcerosa krijgt u medicijnen. Deze medicijnen remmen de ontstekingen die er al zijn af. Ook voorkómen ze nieuwe ontstekingen. Welke medicijnen u krijgt hangt af van de ernst van uw klachten en de plaats van de ontstekingen. Ook krijgt u eventueel medicijnen tegen diarree en bloedarmoede. Er zijn nog geen medicijnen die colitis ulcerosa kunnen genezen.
De belangrijkste medicijnen zijn:

• milde ontstekingsremmers. Voorbeelden zijn 5-ASA preparaten (Salazopyrine, Dipentum, Pentasa, Salofalk en Asacol);
• krachtige ontstekingsremmers (corticosteroïden). Voorbeelden zijn Prednison en Budesonide;
• afweeronderdrukkende medicijnen (immunosuppressiva). Voorbeelden zijn Imuran en Ledertrexate;
• TNF-blokkers. Dit is een speciale groep van afweeronderdrukkende medicijnen. Zij remmen het stofje TNF. TNF speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van ontstekingen. De arts geeft alleen TNF-blokkers als de andere medicijnen niet helpen. 

De meeste medicijnen zijn er in tabletvorm. Andere manieren om de medicijnen te geven zijn: klysma's, zetpillen, injecties en per infuus.

Operatie
Soms is een operatie nodig. De chirurg haalt het ontstoken deel van de dikke darm weg. Daarna hecht zij de twee uiteinden aan elkaar. Eventueel krijgt u een tijdelijk stoma, zodat uw darm kan herstellen.
Hebt u erg veel last van ontstekingen? Dan stelt de arts waarschijnlijk voor de hele dikke darm weg te halen. Dit is een ingrijpende operatie. U krijgt een stoma.
Soms is het mogelijk om de dunne darm door te trekken naar de anus. Van het laatste stukje dunne darm maakt de chirurg een reservoir (pouch). Dit reservoir werkt dan als endeldarm. De ontlasting gaat gewoon via de anus. Een stoma is niet nodig.
Na het weghalen van de dikke darm bent u voor altijd genezen van colitis ulcerosa.