Wat is een stoma?

Het woord stoma komt uit het Grieks. Het betekent 'uitmonding'. Het is een kunstmatige uitgang uit het lichaam. Een stoma is nodig als de urine of de ontlasting niet meer via de normale weg uit het lichaam kan. De arts maakt dan een nieuwe uitgang in de buikwand. Zij sluit de blaas of de darm aan op die nieuwe uitgang.

De urine of ontlasting loopt in een zakje dat om de stoma heen zit (op de buik).

Er zijn verschillende soorten stoma's. Welke stoma u krijgt hangt af van uw aandoening. De bekendste soorten zijn:

• stoma op de dunne darm (ileostoma);
• stoma op de dikke darm (colostoma);
• stoma op de urinewegen (urinestoma).

De stoma's op de dunne en dikke darm zijn darmstoma's.

Dagelijks leven met een stoma

Met een stoma kunt u uw lichaam op dezelfde manier verzorgen als zonder stoma. U mag gewoon douchen en in bad gaan.

U hebt opvangzakjes nodig voor de ontlasting of urine. Deze zakjes zijn er in allerlei soorten en maten. Ze zijn sterk en waterbestendig.
Gebruikte zakjes maakt u in het toilet leeg. De zakjes zelf mag u niet in het toilet gooien.
Andere hulpmiddelen zijn bijvoorbeeld zaksluitingen, geurabsorberende stoffen en deodorants, darmspoelsets en huidbeschermingsvloeistof.

De stoma zelf kunt u wassen met leidingwater en eventueel zeep. Wees wel voorzichtig met schoonmaakmiddelen. Achtergebleven restjes kunnen de huid irriteren. Eventuele resten kleefstof van de zakjes of de huidplaat wast u met warm water weg. Neem in ieder geval geen olie, zalf of vet. De hulpmiddelen plakken daardoor minder goed.

Voor hulp bij de stomaverzorging kunt u terecht bij een stomapolikliniek. Veel ziekenhuizen hebben een stomapoli. Ook als u niet in dat ziekenhuis bent behandeld kunt u er terecht. Stomaverpleegkundigen geven u voorlichting en advies. Een bezoek aan een stomaverpleegkundige kost u niets. Ook hoeft u geen verwijzing te hebben van uw huisarts of specialist.
Ook de wijkverpleegkundigen van de thuiszorg kunnen u helpen bij de stomaverzorging. Zij krijgen advies van een districtsverpleegkundige. Sommige districtsverpleegkundigen zijn gespecialiseerd in stomazorg.

Een stoma heeft gevolgen voor veel dingen in uw leven, zoals sport, vakantie en werk. De Nederlandse Stomavereniging heeft hierover veel informatie.