Wat is een whiplash?

Whiplash is een verzamelnaam voor verschillende klachten die optreden na een nekverstuiking. Het zijn meestal vage maar erg vervelende klachten.

U kunt een nekverstuiking oplopen bij een plotselinge heftige beweging van het hoofd, bijvoorbeeld bij een auto-ongeluk. Wervels, spieren, banden en gewrichten in uw hals en nek kunnen dan beschadigd zijn. Ook de hersenen raken soms licht beschadigd. 

Whiplash betekent zweepslag. Zweepslag slaat op de slingerbeweging die het hoofd bij een whiplash maakt: eerst naar achteren, dan naar voren of andersom.

Whiplashklachten ontstaan meestal door een auto-aanrijding van achteren (een kop-staartbotsing).

Het is niet makkelijk voor een arts om uit te zoeken of u een whiplash hebt. Heel belangrijk is uw verhaal over wat er gebeurd is. Daarna krijgt u een lichamelijk onderzoek om ernstige beschadigingen uit te sluiten. Bij een whiplash is de nek stijf en minder beweeglijk.

Bij de meeste mensen met een whiplash gaan de klachten met een goede behandeling (of soms vanzelf) weg. Dit duurt een paar dagen of weken.
Bij een kleine groep mensen met whiplash is dat helaas niet zo. Bij 10% van de mensen met whiplash ontstaan blijvende klachten met beperkingen voor het dagelijks leven.

Behandeling van whiplash

De behandeling van whiplash ziet er meestal als volgt uit:

• U krijgt pijnstillers.
• U krijgt 'gedoseerde rust' voorgeschreven. Dat betekent dat u het rustig aan moet doen, maar uw werkzaamheden en taken zo snel mogelijk weer op moet pakken. Wissel rust en inspanning goed af. Verleg uw grenzen stap voor stap. U mag uw nek rustig bewegen!
• Na een week kijkt de arts hoe de situatie is en of u alweer wat actiever bent. Zo mogelijk krijgt u minder pijnstillers.
• Als er na drie weken te weinig verbetering is, schrijft de arts u waarschijnlijk oefentherapie voor. Dit kan bijvoorbeeld fysiotherapie, Cesartherapie of Mensendiecktherapie zijn. Een therapeut leert u wat de beste bewegingen en lichaamshoudingen zijn bij whiplashklachten. Na ongeveer vijf behandelingen moet u een verbetering merken.  
• Duren de klachten langer dan zes weken zonder dat u een verbetering merkt, dan kunt u het beste een speciaal programma volgen in een revalidatiecentrum. U hebt daar een verwijzing voor nodig van uw arts. Veel revalidatiecentra hebben een speciaal whiplashprogramma. Tijdens dit programma leert u hoe u in het dagelijks leven om moet gaan met uw klachten en beperkingen. Er zijn commerciële revalidatiecentra waar de wachtlijsten minder lang zijn. Voor vergoeding van de kosten van commerciële revalidatiecentra kunt u terecht bij uw werkgever, WA-verzekeraar of uitkeringsinstantie. Zorgverzekeraars vergoeden deze kosten meestal niet.

Soms is het dragen van een halskraag nuttig, bijvoorbeeld:

• bij een lange autorit (niet als bestuurder);
• bij een fietstocht;
• bij reizen met bus, tram, trein of vliegtuig;
• bij een tandartsbehandeling.