Fragment start op 25:39

Dokter Ted: Tekenbeten

KoffieMAX: Dokter Ted: Tekenbeten | MAX, 23 mrt 2011

De ziekte van Lyme is door de patiëntenvereniging op de politieke agenda gezet. Waar komt die ziekte vandaan, hoe voorkom je een infectie? En wat moet je doen als je denkt Lyme te hebben?

Lyme is een plaatsje in de VS waar de ziekte als eerste werd ontdekt in 1975. In 1981 werd ontdekt dat de ziekte werd overgebracht door teken. Sommige teken hebben een bacterie in de bek, de Borrelia Burgdorferi, ontdekt door meneer Burgdorfer. Die bacterie kan door een beet van een teek overgebracht worden op de mens en dan ziekte veroorzaken. Niet alle teken dragen die bacterie bij zich en niet elke beet duurt lang genoeg om de bacterie over te dragen. Snel verwijderen van de teek is van belang.

Wat is de ziekte van Lyme?
Vroege symptomen zijn een rode ring/vlek genaamd erythema migrans op de plaats van de tekenbeet. Vaak ontstaan na het verwijderen ook een rode plek op de plek waar de zuigmond heeft gezeten, zoals bij een muggensteek of een splinter. Dat geeft niet, dat ruimt het lijf wel op. Maar als enkele weken later opnieuw een rode vlek ontstaat die langzaam ringvormig uitbreid, dan moet je naar de dokter gaan. Die rode vlek kan tot drie maanden na de tekenbeet ontstaan. Soms zijn er ook griepachtige klachten zoals hoofdpijn, stijve nek, koorts, spierpijnen en vermoeidheid. Later in het stadium kunnen diverse symptomen ontstaan. Het kan leiden uitval van een zenuw, in het gelaat bijvoorbeeld of van een oogspier, tot hersenvliesontsteking, tot ontstoken gewrichten of ontsteking van het hart. Vaak weet men niet meer dat er ooit een tekenbeet geweest is en lijkt de ziekte zo maar te ontstaan. Soms kun je de ziekte van Lyme aantonen met bloedonderzoek.

Komt de Ziekte van Lyme veel voor?
In Nederland is de ziekte de afgelopen tien jaar verdubbeld vermoedelijk door gunstige omstandigheden voor de teek. De klimaatverandering is gunstig voor de teek, hierdoor kan het risico op de ziekte van Lyme nog verder toenemen. Per jaar gaan zo'n 70.000 mensen ermee naar de huisarts, maar waarschijnlijk wel 10 keer zoveel mensen lopen de teek op en verwijderen die zelf. De ziekte van Lyme komt ongeveer 17.000 keer per jaar voor. Naar schatting veroorzaakt een tekenbeet maar in 1-2% van de gevallen de ziekte van Lyme.

Wat kun je er tegen doen?
Gelukkig is de bacterie goed gevoelig voor de normale antibiotica. Wel met wat langere kuren en in wat hogere dosering dan bij andere infectieziekten, omdat de bacterie overal kan zitten en moeilijk te bereiken is. Meestal is 2-4 weken voldoende. Soms moet dat met een infuus, als de bacterie in de hersenen zit bijvoorbeeld.

Hoe voorkom ik een tekenbeet?
Het seizoen is net begonnen. Die teken bewegen niet als het koud is, maar met het mooie weer van de afgelopen week komen ze weer in beweging. Teken vliegen niet, ze kruipen of laten zich vallen vanaf een tak als er een dier of mens langs komt. En de mensen trekken er natuurlijk ook op uit. Teken zijn een soort spinnetjes, die vooral voorkomen in hoog gras en struikgewas. De teek hecht zich vast in je huid en zuigt zich vol met bloed. Als de teek is geïnfecteerd met bacteriën van een eerdere gastheer (knaagdieren, reeën), dan kunnen de Lymebacteriën worden overgedragen op de mens. Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen: op de paden blijven, lange mouwen, lange broek, kinderen een petje op. De teken zitten nooit hoger dan 1,5 meter, dus precies op de hoogte van hert kinderhoofd. En bij thuiskomst goed controleren of je er een ziet, ook op die verborgen plekken en bij kinderen in het haar. Zo'n teek graaft zich de eerste dag in in de huid en is dan nog gemakkelijk te verwijderen.

Kunnen huisdieren ook de ziekte van Lyme krijgen?
Ja, honden en katten kunnen ook de ziekte van Lyme krijgen en paarden, vee en andere dieren waarschijnlijk ook. Honden en katten kunnen heel makkelijk tekenbeten krijgen en deze mee naar huis nemen. Behalve voor de hond of de kat, is er dus ook voor de mensen een risico om via huisdieren een tekenbeet te krijgen.

Hoe verwijder ik een teek?
Je moet de teek zo snel mogelijk verwijderen, liefst binnen 24 uur. Gebruik een tekentang of tekenpincet. Kleine teken en volgezogen teken zijn vaak lastig te verwijderen. Probeer de teek in ieder geval zo dicht mogelijk op de huid (bij de kop) beet te pakken en niet in het lichaam van de teek te knijpen, want dan pers je de bacteriën juist in de huid. Irriteer de teek niet met olie, alcohol of vuur e.d., dit verhoogt de kans op besmetting! Desinfecteer het bijtwondje na verwijdering van de teek met alcohol 70 procent of met jodium.

588 keer bekeken