Fragment start op 34:04

Dokter Ted over Osteoporose

KoffieMAX: Osteoporose | MAX, 12 okt 2011

Bij het ouder worden, worden de botten brozer. Bij sommige mensen worden ze erg broos. Dan noemen we dat botontkalking of osteoporose. Vrouwen kunnen wel 40-50% van de botmassa kwijtraken; mannen 20-30%. Bij vrouwen zien we osteoporose bij wel 15%; bij mannen is dat ongeveer de helft.

Bot wordt voortdurend afgebroken en weer aangemaakt. Het is als een muur waarin telkens oude stenen worden vervangen. Tot je 35ste levensjaar wordt het bot almaar sterker. Vooral als je voldoende beweegt, gezond eet, genoeg in de buitenlucht komt en niet rookt. Na je 45ste krijgt de botafbraak de overhand. Bij vrouwen wordt dat nog sterker na de overgang, omdat dan het hormoon oestrogeen wegvalt. Mannen krijgen meestal op latere leeftijd last van de botontkalking.

Symptonen
Het belangrijkste symptoom is dat u risico loopt op botbreuken. Op oudere leeftijd breekt u makkelijk een pols of heup. Wervels kunnen breken bij een val, maar ook vanzelf wat inzakken. Dat kan vreselijk pijn doen, maar soms valt dat wel mee en zie je op een röntgenfoto toevallig dat enkele wervels zijn ingezakt. Tweederde van de wervelfracturen blijft onopgemerkt. Gevolg van een wervelinzakking is dat u wat krimpt. Op oudere leeftijd wordt iedereen wat korter en bij ernstige osteoporose kan dat 10-20 cm zijn. Verder gaat de wervelkolom wat krommer staan; u gaat dan wat voorover staan en de buik kan daardoor wat uitpuilen. Het is vaak zinvol om met houdingsoefeningen dat zoveel mogelijk tegen te gaan.

Diagnose
Iedere vrouw die een botbreuk heeft boven de 50 jaar is verdacht voor osteopose. Als een wervel inzakt, moet u ook gaan zoeken en sommige medicijnen leiden ook tot botafbraak. Prednison is daarvan de bekendste. U kunt dan de botdichtheid meten met een apparaat, een DEXA of DXA-meting (Dual-emission X-ray Absorptiometry) heet dat. Uw waarde wordt dan vergeleken met het gemiddelde en als u daar ver onder zit, is de diagnose duidelijk. Osteoporose is wat anders dan artrose: dat is veroudering van het gewrichtskraakbeen, waardoor gewrichten moeilijke bewegen en pijn gaan doen. Daarbij is er geen risico op breken, maar het leidt soms op den duur wel tot zoveel slijtage dat een gewricht moet worden vervangen.

Risicogroep
Hoe ouder, hoe meer kans natuurlijk. En vrouwen lopen dus meer risico dan mannen. Prednisongebruik werd al genoemd, maar dat geldt alleen voor langdurig gebruik, niet voor korte stootkuren die we wel bij COPD geven. Soms komt osteoporose in de familie voor: als uw moeder haar heup heeft gebroken, heeft u misschien ook wat meer kans. Verder is een te laag gewicht een risico. Ook te weinig beweging, te weinig vitamine D of calcium in uw voeding. Of te weinig buiten in de zon komen, zoals bij allochtone vrouwen met een hoofddoek vaak meespeelt. Roken verhoogt de kans op osteoporose en dat geldt ook voor teveel alcohol. Ten slotte kan ook een vroege overgang zorgen voor eerdere botafbraak. Omdat botbreuken het gevolg kunnen zijn, is vallen natuurlijk ook een risico. Dat valrisico kunt u beperken door geen losse kleedjes neer te leggen, niet met uw leesbril op te gaan lopen en voor voldoende verlichting te zorgen. Ook door zo weinig mogelijk slaaptabletten te gebruiken: veel heupfracturen komen door sufheid van slaaptabletten.

Behandeling
De botbreuken moet u natuurlijk laten behandelen, met een operatie vaak. Daarna is voorkomen natuurlijk beter dan genezen, dus voldoende bewegen (vijf keer in de week een half uur), voldoende calcium in de voeding, vooral uit zuivelproducten. En voldoende vitamine D, door buiten te lopen of in tabletvorm. Vrouwen boven de 50 en mannen boven de 70 kunnen dat beter elke dag innemen. Die calcium kunt u ook in tabletten nemen als het niet lukt om vier porties zuivel per dag naar binnen te werken. Verder zijn er medicijnen die de botafbraak remmen. Die moet u wel 5 jaar achter elkaar innemen, soms elke dag of 1 keer in de week. Het is best lastig om dat vol te houden, want zoals bij veel preventie is het resultaat van uw inspanning dat er iets NIET gebeurt. Als u botontkalking tegengaat, voorkomt u hopelijk een botbreuk op latere leeftijd. Dat soort medicijnen, bisfosfanaten heten die, kunnen de kans op botbreuken halveren.

295 keer bekeken