Wat is apneu?
Het heet eigenlijk Obstructief Slaap Apneu Syndroom, OSAS. 'Obstructief' wil zeggen dat er iets in de weg zit, 'Slaap' omdat het ontstaat tijdens het slapen, 'Apneu' betekent 'geen adem' en het is een Syndroom, dat wil zeggen: er zijn meerdere symptomen. Mensen die er aan lijden slapen slecht en worden niet uitgerust wakker. Ze zijn vaak overdag erg moe en slaperig en vallen soms zomaar in slaap. De bloeddruk kan omhoog gaan, u kunt er hoofdpijn van krijgen, u gaat slechter functioneren, u raakt uw baan kwijt, enzovoort. Ook is er samenhang met diabetes en hartvaatziekten. De oorzaak is dat de luchtweg dicht klapt. Dat merkt u zelf op dat moment niet, dus het is heel moeilijk om die verschijnselen van overdag in verband te brengen met dat slechte slapen 's nachts. Het kan daarom heel lang duren voordat duidelijk is dat die apneu de oorzaak is.

Hoe herken ik apneu?
Bij mensen met apneu stokt de ademhaling tijdens de slaap. Dat gebeurt bij iedereen wel eens, maar we spreken van apnoe als dat vaker dan 10 keer per uur gebeurt en dan langer dan 10 seconden. soms wel een halve minuut of zelfs langer. Soms schrikt iemand daarvan wakker en slaapt dan weer verder, maar soms ook niet. Dan merkt de bedgenoot het als eerste op. Als aanwijzingen voor apnoe zijn, kunt u al die dingen meten tijdens de slaap. Daar moet u dan wel een nachtje voor worden opgenomen. Dan wordt de slaap geregistreerd en ook het aantal keren dat de ademhaling stokt en hoe lang dat duurt. Er wordt gekeken of er hartritmestoornissen ontstaan. En in hoeverre de zuurstof in het bloed daalt. Dat heel polysomnografie. Met klein videocameraatje op een slangetje kunt u ook bekijken waar precies de luchtweg samenvalt. Dat bekijkt de KNO-arts dan tijdens een korte narcose. Soms is er een probleem met het neustussenschot of met poliepen. Of bij kinderen een grote keelamandel.

Misvattingen over apneu
Zo'n 300.000 mensen zouden er last van hebben en 1 op de 5 is daarvan bekend. Vooral mannen boven de 35 jaar hebben er last van, maar het komt ook voor bij kinderen. Het heeft te maken met het slapper worden van de weefsels waardoor de luchtweg makkelijker samenvalt. Dat geldt dan vooral voor de ruimte achter de tong en boven het zachte verhemelte . Het gewicht speelt een belangrijke rol: als u te zwaar bent, zijn de weefsels rond de luchtpijp ook dikker. Als u alcohol neemt, versterkt dat ook de kans op samenvallen van de luchtpijp en dat geldt ook voor slaapmiddelen. Mensen met apneu snurken, maar niet iedereen die snurkt heeft ook apnoe. Gelukkig maar, want 1 op de 5 mannen snurkt.

Medicijnen/hulpmiddelen
Medicijnen helpen er niet tegen. U kunt proberen het snurken te vermijden door niet op uw rug te slapen. Soms helpt het om een tennisbal in de pyjama te naaien, net tussen de schouderbladen. Verder: afvallen, niet eten voor het slapen, geen alcohol, geen slaaptabletten. Soms helpt het om met een soort bitje de onderkaak wat naar voren te dwingen tijdens het slapen. Soms kun operatief de luchtweg wat wijder maken of wat stugger, zodat de weefsels minder gemakkelijk samenvallen. Bij kinderen helpt het soms de amandelen eruit te halen. Of je kan kijken of je de luchtdruk van de inademing wat kan verhogen, dan blaas je de luchtweg dus een beetje op en dan kan die niet samenvallen. Dat heet Continue Positieve Luchtweg Druk of in het Engels CPAP.

Tot slot
Als u slecht slaapt en overdag erg moe bent en moeilijk kan concentreren en misschien hoge bloeddruk hebt, laat het dan eens nakijken. Vraag uw partner eens wat er 's nachts gebeurt of neem het op op een bandje. En zorg dat u niet te zwaar wordt, want dat werkt het beste preventief.