Deze week werd het rapport Evaluatie van de Euthanasiewet gepresenteerd. Daaruit blijkt dat het aantal gevallen van euthanasie en hulp bij zelfdoding in 2005 lager was dan in 2001. Het aantal gevallen van palliatieve sedatie steeg in dezelfde jaren van 8500 naar 9700. Is palliatieve sedatie hét alternatief voor euthanasie geworden? Betekent dit dat de euthanasiediscussie in Nederland op een dood spoor is beland?

In Buitenhof een debat met gynaecoloog/oncoloog Peter Heintz, emeritus hoogleraar aan het UMC Utrecht, advocate Esther Pans, vorig jaar gepromoveerd op de Euthanasiewet en ethicus Theo Boer, lid van een regionale toetsingscommissie euthanasie.

Volgens de evaluatie van de Euthanasiewet is het aantal gevallen van euthanasie afgenomen . "Maar dat geldt niet voor het aantal meldingen van euthanasie", zegt Theo Boer. In de regionale toetsingscommissie euthanasie zag hij het aantal meldingen het laatste jaar weer toenemen. Die commissie behandelt overigens geen gevallen van palliatieve sedatie.

Peter Heintz vindt het betreurenswaardig dat van de huidige discussie over euthanasie en palliatieve sedatie een soort Ajax-Feijenoord wordt gemaakt. "Het gaat er om dat mensen moeten kunnen kiezen. Als alleen palliatieve sedatie wordt aangeboden, is dat compleet verkeerd."

"Euthanasie is een verzoek, geen recht", zegt Esther Pans. "De wet regelt hoe je zo'n verzoek kan doen, maar het is aan de arts om te beoordelen of er sprake is van ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Dat moet per geval worden beoordeeld. Wij hebben er in Nederland voor gekozen dat die beoordeling 'des dokters' is." Pans wijst er op dat euthanasie in gevallen van dementie niet wordt uitgevoerd. "Op dit vlak lopen wet en de praktijk echt uiteen. Op basis van een persoonlijke verklaring dat je in het geval van ernstige dementie niet verder wilt leven, is het toegestaan euthanasie toe te passen. Maar artsen doen het niet."

Boer reageert: "Kun je bij een echt dement iemand wel vasttellen of die persoon ondraaglijk en uitzichtloos lijdt?"

Peter Heintz: "Als je een wet zou hebben die uitgaat van het recht op waardig sterven, in plaats van 'ondraaglijk en uitzichtloos lijden', dan zou je vanuit een heel ander perspectief tot heel andere conclusies kunnen komen."