Mevrouw Van den Berg wil euthanasie. Met haar oude huisarts had ze er al wel eens over gesproken en die wilde er wel in meegaan als het nodig zou zijn. Maar die arts is vanwege pensioen vervangen door een andere huisarts en die wil er niet aan meewerken op grond van zijn geloofsovertuiging.

De familie is nu al een paar maanden op zoek naar een andere arts, maar alle 35 huisartsen die er in de gemeente zijn, weigeren. Heeft een patiënt récht op het krijgen van euthanasie? Volgens de artsenorganisatie KNMG en de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) niet. Een patiënt heeft namelijk geen wettelijk afdwingbaar recht op euthanasie. De huisarts mag altijd weigeren op persoonlijke en/of religieuze gronden. Er is ook geen lijstje met artsen die op afroep voor euthanasie beschikbaar zijn. Het is wel gebruikelijk dat de huisarts de familie helpt en doorverwijst naar collega's. Maar een huisarts heeft in dit geval geen juridische verwijsplicht.

Overleg
Het is zeer lastig om op korte termijn nog een andere huisarts te vinden. Euthanasie is niet iets voor het laatste moment of voor een invaller. Er moet altijd sprake zijn van een behandelrelatie tussen de arts en patiënt. Beide partijen moeten elkaar enigszins kennen en er goed over kunnen nadenken. Het is dus verstandig om in een zo vroeg mogelijk stadium met je huisarts in overleg gaan over euthanasie. Als er een levensbedreigende situatie is ontstaan zoals als hier het geval is, is dat dus eigenlijk te laat.

Koudwatervrees

Volgens de NVVE zijn de meeste huisartsen huiverig voor euthanasie. Het is voor alle betrokkenen zeer beladen. En artsen hebben een beetje koudwatervrees, want ze worden te weinig met deze problematiek geconfronteerd (gemiddeld 1x per anderhalf jaar, er zijn in ons land circa 8000 artsen en er komen per jaar 10.000 verzoeken tot euthanasie binnen. Van die 10.000 aanvragen eindigt slechts eenderde in euthanasie In totaal gaat het dus om 3500 gevallen van euthanasie per jaar). En veel artsen zien op tegen mogelijke vervolging. De NVVE vindt wel dat de KNMG haar leden zou moeten oproepen om actiever voor patiënten te bemiddelen als ze er zelf niet aan willen meewerken.